Blog/Vlog

4 najbardziej powszechne błędy argumentowania.

05 marzec 2018

im-right-1458410_1280.png

 


Podczas rozmów na żywo lub sporów internetowych często może dochodzić do wymiany zdań. Ścieranie się różnych punktów widzenia powoduje, że strony sporu odwołują się do specyficznych, często błędnych argumentów. W dzisiejszym artykule chciałem wykazać 4 najpowszechniejsze błędy, z którymi się zetknąłem.



1. Argumentum ad personam(argument skierowany w osobę)
Argument ten jest chyba najpopularniejszym, z którym miałem do czynienia. Powiązany jest mocno z emocjonalnym nastawieniem do sporu.



Schemat użycia argumentu skierowanego w osobę wygląda mniej więcej tak:

Osoba A w rozmowie z Osobą B uważa X. Często istota X będzie przykra i niemiła dla osoby B. Jeśli osoba B nie radzi sobie z opinią/faktem w argumentacji osoby A – może zastosować argumentum ad personam jako formę obrony. Osoba B powie wtedy: X? Ale Ty to Y i Z.

Przykłady 1: Osoba A: Uważam, że źle się zachowałaś w stosunku do Bartka
Osoba B: Ja się źle zachowałam? A Ty to lepszy? Nic nie robisz, całe dnie siedzisz przed komputerem i tylko się wymądrzasz. Weź się do roboty!

Przykład 2: Osoba A: Nie podoba mi się program 500+
Osoba B: Tylko osoba ograniczona może tak uważać. Jesteś za młody, żeby to zrozumieć. Jak dorośniesz to zrozumiesz.

Na czym, więc polega argumentacja skierowana w osobę?
To zabieg, w którym jedna z osób porzuca właściwy spór i zaczyna opisywać cechy swojego przeciwnika. Stara się wyprowadzić go z równowagi, ponieważ sam został z niej wyprowadzony.

Zabieg ten często stosowany jest w trakcie kłótni lub w sporach internetowych.

W jaki sposób poprowadzić rozmowę po użyciu przez drugą stronę Argumentum ad personam?

Myślę, że warto mieć świadomość, że użyty argument nie dotyczy istoty sprawy, z racji czego nie powinien nas on denerwować. Powiedzmy dyskutantowi, że użyte przez niego argumenty nie dotyczą tematu sporu oraz dodajmy, że nie zgadzamy się z zarzutami skierowanymi w naszą stronę. Uniknąć, więc argumentu wymierzonego w naszą stronę nie możemy, ale możemy przekierować tory dyskusji na główny temat. Jeśli dyskutant został wyprowadzony z równowagi i nie jest w stanie kontynuować merytorycznej dyskusji, po prostu jej zaprzestańmy.

Mam świadomość, że część ludzi będzie miała problem z brakiem reakcji na zarzuty oponenta. Jednak kontynuowanie rozmowy z wyraźnie zwiększonym ładunkiem emocjonalnym nie może wpłynąć dobrze na przebieg dyskusji. Jeśli emocje idą do góry, to logika schodzi w dół. Warto o tym pamiętać.

 

 

2. Fallacies (błędy wnioskowania)

Popularna forma błędów, które często popełniane są nieświadomie. Ciężko je zakwalifikować do jednej grupy.

Do tego typu błędów można zaliczyć np.

hasty generalization (nieuprawnione uogólnianie) - wyciąganie ogólnych wniosków na podstawie zbyt małej próbki.

Przykład: Osoba A zna trzech Ukraińców, którzy obijają się w pracy. Uważa, więc, że wszyscy Ukraińcy są obibokami.

red herring (czerwone śledzie, tzw. fałszywy trop) - próba odwrócenia uwagi od istoty sprawy poprzez wprowadzenie informacji, wątków nie mających dla niej znaczenia.

Przykład: Osoba A do osoby B: Prezydent Stanów Zjednoczonych to twardy negocjator. Osoba B: może i twardy, ale wiesz, że większość prezydentów należy do illuminati? A illumunati to grupa, która rządzi światem i on ( Trump ) musi być twardy, bo mu każą.

two wrong reasoning ( argument mniejszego zła) - przyznanie, że coś jest złe, ale zapobiega to większemu złu.

Przykład: Osoba A: Wybieram partię x, chociaż jej nie lubię, ale i tak jest lepszym wyborem, niż y, bo w partii y są sami złodzieje i oszuści!

W jaki sposób prowadzić rozmowę, jeśli druga strona użyła argumentów opartych na błędnym wnioskowaniu?

Uważam, że w przypadku argumentów opartych na błędnym wnioskowaniu (fallacies) warto odwoływać się do faktów oraz istoty sprawy. W pierwszym przykładzie można by zapytać o to, czy zna się wszystkie osoby mające obywatelstwo ukraińskie. Jeśli nie, to skąd wiedza na temat pozostałej części. W przykładzie drugim możemy poszukać związku między Illuminati, a prezydentami lub powrócić do istoty, czyli umiejętności negocjowania prezydenta Trumpa. W trzecim przykładzie można się zapytać, czy wybór powinien być podyktowany mniejszym złem?

Fallacies opierają się na ograniczonych możliwościach poznawczych umysłu i jego naturalnej skłonności do segregacji elementów informacji. Umysł lubi szufladkować i upraszczać ze względu na ogromną liczbę informacji, które do niego dopływają w ciągu dnia. Stąd skłonności ludzi do pójścia na skróty.



3. Argumentum ad populum (Argument odwołujący się do upodobań ludu) - argument, który ma bardzo silne działanie, jeśli jest dobrze użyty. Łączy się z techniką wywierania wpływu, którą opisał Robert Cialdini, a która nazywa się dowodem społecznym.

Przykład: W reklamie użyto argumentu: “96% badanych poleca zastosowanie środka X” Po takich danych jesteśmy w stanie stwierdzić, że praktycznie każda osoba jest zadowolona ze stosowania preparatu X, więc czemu by samemu go nie zakupić.
Przykład 2, Osoba A(polityk): Wiedzą Państwo doskonale, że społeczeństwo chce się bogacić. Trzeba zmniejszyć podatki, by umożliwić ludziom bogacenie się w sposób taki jaki na to zasłużyli. Kto uważa inaczej - jest przeciwko społeczeństwu polskiemu.

Jak przeciwdziałać argumentowi ad populum?

Cóż, obrona jest utrudniona, ponieważ nawet jeśli kontrargumenty okażą się słuszne, to audytorium i tak może sądzić inaczej. Warto w maksymalnym stopniu skupić się na szczegółach i zaproponować argumentację opartą na konsekwencji (argumentum ad consequentiam)  

W przykładzie drugim można by powiedzieć: Obniżenie podatków może prowadzić do X, natomiast utrzymanie podatków na obecnym poziomie umożliwi Y. W dalszym ciągu ludzie mają prawo bogacić się w przedstawionym wariancie z utrzymaniem podatków na obecnej stopie.




4. Argumentum ad consequentiam - argument odwołujący się do następstw, które w bliżej nieokreślonej przyszłości wywołają określone, najczęściej negatywne skutki.

Przykład: Osoba A: Nie można dawać ludziom zasiłków, bo to ich rozleniwia. W konsekwencji coraz mniej osób będzie pracować i kto zarobi na nasze emerytury?

Przykład 2: Nasz produkt ma wyśmienitą jakość. Jeśli wybiorą Państwo tańszy zamiennik, to w konsekwencji umyjecie w tej samej cenie mniej talerzy, a tym samym stracicie pieniądze. Warto postawić na jakość.


Jak przeciwdziałać argumentowi ad consequentiam?

Sądzę, że warto mieć na uwadze, że konsekwencje danej czynności mogą być zmyślone lub niepoparte żadnymi realnymi konsekwencjami logicznymi. Adwersarz zapytany o szczegóły swojej analizy może mieć problem z obronieniem tezy.


Podsumowanie: Większość błędów argumentowania ma swoje uzasadnienie w schematycznym, szufladkowym sposobie segregowania informacji przez umysł. Jeżeli chcemy zwiększyć powodzenie obrony przed błędną/manipulatywną formą argumentacji, należy za każdym razem mieć świadomość o co toczy się dany spór oraz prosić interlokutorów o oparcie się na konkretnych danych.

Powrót

Kontakt

Rinjo Marek Knioła

  • ul. Przemysłowa 2
    89-300 Wyrzysk
  • +48 733 642 009
  • bok@rinjo.pl
Logotyp Rinjo Marek Knioła